Jumat, 05 Februari 2016

Cerbung Musi Bebanyu (3-4): Dibagi Tigo



Dibagi  Tigo
Oleh  Wak Amin
Cerbung Musi Bebanyu (Bag 3)


UBI datang, Mayang dan Mang Lebay jadi bimbang. Nak diapoke ini ubi. Dimasak, lamo igo. Dimakan mentah-mentah, kalu gektu sakit perut. Makmano kalu dipanggang bae, pasti lemak.
“Mak ini baela, kakak-kakakku. Mun ujiku, kito bagi tigo bae ini ubi,” saran Mayang ngerapike ubi, dibersihke pakek banyu sumur dak jauh dari pondok.
“Dibagi tigo makmanotu, Yang?” Tanyo Mamat sambil ngelap rainyo samo ujung baju yang dipakeknyo.
“Ini kan ado ado enam ikok ubinyo. Kito potong duo. Na, kito bagi tigo. Empat ikok kito kocekla, dimakan mentah.  Empat ikok lagi kito rebus. Terakhir, yang empat ikok lagi sisonyo, kito panggang bae.”
“Masaknyo pakek apo?” Karno penasaran, Mang Lebay melok betanyo pulo.
 “Pakek kayula, cengki. Ngerebusnyo baru pakek panci . Apinyo dari kayu, kito kumpulke. Na, geknyo kayu yang taditu kito gunoke untuk manggang jugo, kan beres …”
“Oke-oke kalu mak itu. Aku nyari panci duken. Kalu kayu banyak. Gek Lebay ngambek di buri pondok, banyak telepak. Yang mentahnyo, Yang, siapkela. Aku balek bawak panci gek langsung embadoknyo ….”
“Beresla itu, kak Mamat. Ye dak, kak Lebay?”
Mang Lebay manggut denget, lepastu becepet ke buri pondok. Ngumpulke kayu. Diunjal sikok duo ke de pan pondok. Ditumpukke jadi sikok.
Metuke korek api. Kayu yang lakering itu ditunuh. Pacak jugo ditunuh dak pakek minyak tanah. Tapi idup mati idup mati.
Untungla, Mamat cepet datang. Selain panci besak, dio juga bawak wadah botol minyak lampu. Itu mi nyak disiramke dikit bae ke pucuk tumpukan kayu.
Beeeeer …
Api langsung besak.
“Mano pancinyo, kak. Sini kela,” kato Mayang. Mulai kepanasan karno parak api.
Panci diisi ubi yang sudah dikocek. Dienjuk uya dikit samo banyu. Dak lamotu, waktu api agak ngecik tapi rato nyalanyo, itu panci baru ditarokke. Diudek-udek denget, beres.
“Na, yang mentah ini kito makan duluan kakak beduwo. Aku jugo la dak tahan lagi …” Mayang nyilahke Mamat samo Mang Lebay makan.
Sikok-sikok potongan ubi segi empat itu dimakan. Lahap nian. Memang agak keras, tapi jadila daripado kelaparan. Bahayanyo, kalu dibiasoke lapar terus-terusan, gektu keno penyakit magh pulo.
“Kan lemak jugo ye kakak-kakak,” kato Mayang agak teselek-selek nelen ubi kayu.
Petekon dituangke ke gelas kecik. Diminum gancang.
“Alhamdulillah, untung bae dakdo teselek nian.” Mayang lego, dak apo-apo. Dio lego sambil ngerabo tenggorokannyo.
“Dak nyangko aku. Lemak jugo ruponyo,” kato Mang Lebay, “Kalu tau lemak mak ini makan ubi bae terus. Hemat. Dak banyak duit metu.”
“Laju dak katek vitamin lagi. Ai awakni .. ado-ado bae …”
“Sekali-sekali,” kato si Mamat, “Dak jadi apola. Tapi kalu la bekali-kali kan jadi apo-apo. Repot jugo perut kitoni.”
Mang Lebay ketawo ngakak endengrnyo.
“Bener jugo kato awaktu, Mat. Pacak-pacak badan kito  mirip ubi kayu pulo. Bekulit, putih di dalem,  bu kan di luar …”
Ha ha ha ha …
“Tunggu denget. Aku nak enjingok masakan aku duken.” Mayang besiget embukak tutup panci. Metuke ubi yang la mateng, ditarokke di pucuk piring separo buruk.
Asap metu, terbang ke mano-mano.
“Sedaaap. Nikmaaaaat …!” Mamat ngirup bau ubi kayu rebus.
“Lanjakkela Mat. Nunggu apo lagi,” ucap Mang Lebay. “Panas-panas mak inila yang lemak dibadok. Kalu la dingin gektu, samo bae bo’ooong. Apo lagi caknyo ubi kitoni lembur-lembur, pasti sedaaaap …”
Dak sampai semenit, tamatlah riwayat si ubi rebus. Habis disikat, dak besiso lagi kecuali piring seng, wadahnyo.
Kenyang?
“Jadila,” kato si Mamat.
Eeeek … eeekkk …
Mang Lebay kekenyangan. Mayang biaso-biaso bae. Yo namonyo betino, banyak nyemunyo. Dio besiget ngumpulke kulit ubi, dilepakke deket tumpukan kayu. Gektu tinggal ditunuh, abisla sampah ubi. Bersih lagi pondoknyo kak Mamat.
“Langsung manggang, apo kito balek?” Tanyo Mayang ketawo geli enjingok Mamat dan Mang Lebay teseler sambil ngerabo perut  yang rato samo  paho.
“Sedenget lagi megrib, kakak beduwo …”
“Teserah awakla, Yang,” simbat Mang Lebay, miringke badan ke kanan, capek ngadep kiri.
“Payu kalu mak itu, aku panggang duken, makannyo di rumah masing-masing, biar puas …”
“Nak ditulung dak?” Mamat nawarke diri.
“Dak usahla. Dewekan aku pacak. La biaso, inila gawe aku di rumah …”

                                                                    --------------------------------
  

Antaro Galak Samo Idak
Oleh Wak Amin
Cerbung Mus Bebanyu (4)

“Tahuuuu … tahuuuu … Tahuuuu … tahuuuu …
Murah … meriah … lemak kalu dimasak
Kenyang kalu  dimakan …”

ILIR mudik Mang Lebay ngayuh sepeda enjajoke tahu. Masuk jeru kompleks, metu lagi, mak itula gawenyo kalu lagi dak katek acaro  manggung atau pentas kesenian.
Lepas subuh, tahu diembek,  dijajoke lagi ke pelanggan sikok duo, pembeli lainnyo, kalu ado. Mang Lebay baru balek ke rumah kiro-kiro jam sepuluhla. Dak banyak gino untungnyo. Tapi jadila pacak engganjel perut sehari-hari.
Di tengah jalan, Mang Lebay ketemu Mamat.
Apo gawe Mamat?
Ahaaa … samo bae. Ado buka’an jugo. Kalu mamang kitoni ‘juragan’ tahu, si Mamat ‘toke’ pempek. Kalu Mang Lebay  pagi buto la metu, Mamat dak cak itu. Mandi duken, sempet ngopi santai, jam lapanan baru ngeloyor pegi.
Baleknyo?
Jam limo sorela. Kadangtu abis megrib. Ngayuh rasonyo idak pulo teraso karno kotak empek-
empek di buri sepeda balek kosong tando abis tejual.
“Makmano Bay. Laku apo idak?” Tegur Mamat enjingok Mang Lebay pecak loyo, padohal masih mudo, bujangan pulo.
“Alhamdulillah, tesiso separo, Mat. Awak baru metu caknyotu. Kejingokan, seger masih badan awaktu.”
“Iyo pagini. Balek gek dak sempet apo-apo kadangtu, langsung enggeleper pucuk kasur …”
“Biaso itutu, Mat. Namonyo jugo cari duit kito-kitoni. Dak mudah.  Badan capek, anginan pulo. Kalu mudah cari duit, becepet galo wong nyarinyo …”
Ha ha ha …
“Payu kalu mak itu aku nak laju duken. Kalu diturutke gek pempekni dak laku. Pacak makan angin bae sampe rumah …”
“Payula kalu makitu … Ati-ati bae. Umur masih mudo, dak perlula ngotot igo Mamat cindo…”
Kring … kring … kring …
Samo bekayuh. Cuman beda arah bae. Sikok ke barat, sikoknyo lagi ke timur. Sikok baru nak enjajo, sikok lagi ampir nak balek.
Tiiiin … tiiiin … tiiiin
Klakson motor bebunyi nyaring. Mang Lebay turun dari sepedanyo. Noleh ke belakang dak ado siapo-siapo. Cuman gondang lagi  nyeberang  jalan.
Nyelik ke kanan ado nenek-nenek lagi beabang bibir. Ke depan ado budak duo ikok main layangan. Peciyan caknyotu.
Ke kiri?
“Kak Lebaaay!”
Sapotu …
Ado uwong manggil. Suaro betino caknyotu. Pecak-pecak ciren dengan suaronyotu.
Bener nian …
“Kesinila dulu, kak. Majuh model kito.”
Tau yang manggil Mayang, dak hana hini lagi. Langsung marak. Duduk deketan pulo. Mayang tegak, en deketi mamang model. Pesen sikok lagi. Model iwak samo gandum sepiring besak khusus buat Mang Lebay.
“Lenak balek apo?”
“Cak itula, kak. Aku pengen model. Jadi aku mampir. Makan model dulu ah. Pastu tejingok kakak, jadi sekalianla aku panggil. Makan model jugo. Kakak galak kan?”
“Oi galakla. Yang namonyo model, dak nulak lagi.”
Mayang pagi-pagi la bejajo sayur, idak jalan sikil, tapi bemotor bebek seken. Jam sembilan lebih dikit dio balek. Kalu masih ado yang dak laku, baru buka warung depan rumah, bejajo sayur lagi.
Samo dengan Lebay dan Mamat, lagi dak katek orderan manggung, neruske dagang sayur kecik-kecikan. Sebenarnyo lemakla mak ini. Tapi karno ado semacem jiwo seni, panggilan seni mak kato uwong dulu-dulutu, kapan diajak uwong manggung, okeke bae.
Idak milih-milih. Pagi jadi, sore laju.
Malam? Guyurke bae. Asalke dak sampe dalu.
“Aku taditu agak ngantuk, kak Lebay sebenarnyo. Lesu. Tapi setelah aku majuh model anget ini, terumpak metu keringet, semangat . Dak lesu lagi …”
“Mangkonyo, Yang, jangan dipakso gino nyari duittu … biaso-biaso baela.”
“Kalu dak dipakso, apo dio galak datang dewek, kak Lebay?”
“Iyo, dak jugo mak itu. Retinyotu, kalu lagi nak tiduk, yo tidukkela … Mak itu maksud akutu, Yang.”
“Idakla kak sampe mak itu. Ngapo pulo ditahan-tahan kalu ngantuk.”
Wadoooow …
“Masih panas kuwahnyo, langsung kuirup. Mutung dak yo lidahni?”
“Idakla kak. Perasaan bae,” kato Mayang ketawo nyemu.
Mang Lebay laju dak kelemakan.
“Mangkonyo kakakku … ati-ati …”
Sambil ngirup kuwah model, beceritola Lebay kalu dio diajak wong manggung lagi. Tapi bukan di jeru gedung.
“Jadi dimano?”
“Di luarnyo. Tanah lapang libar. Alun-alun, budak mudo galak nyebutnyo.”
“Aii .. pastila rameyo kak?”
“Terangla. Kito gektu cak uwong ngamen. Tapi bukan …”
“Nyanyi-nyanyi cak itu, kak?”
“Lebih dan kurangnyo.”
Mayang neguk banyu putih.
“Tapi bukan nyanyi bae. Baco puisi jugo. Kalu gektu uwong masih kurang puas, kito main drama atau apola, cak ituna …”
Mayang ngelap mulutnyo. Teraso pedes, tapi sekarang dak lagi.
“Makmnola kiro-kiro menurut awak, Yang. Diiyoke dak ajakan uwong taditu …?”
Maju mundur.
Antaro galak samo idak. 

                                                                            ------------------



  

  

Tidak ada komentar:

Posting Komentar